สาขาการพัฒนาชุมชน รุ่น 21

สาขาการพัฒนาชุมชน รุ่น 21
Community Development

วันอาทิตย์ที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554

วิกฤตเศรษฐกิจข้าวไทย
          ข้าว เป็นสิ่งที่คู่กับคนไทยมาช้านานทั่วทุกจังหวัด เกือบทั่วทั้งประเทศทั้งไทยและประเทศเพื่อนบ้านของไทยเรา เติมโตอยู่ได้ด้วยการกินข้าว ชาวนาเปรียบเสมือนกระดูกสันหลังของชาติที่ต้องทำงานหนัก
หลังสู้ฟ้า หน้าสู้ดิน มีคนไทยจำนวนไม่น้อยในประเทศไทยที่ประกอบอาชีพทำนา ทั้งนาปี นาปัง ยังดีที่ไทยมีพื้นที่ในบางพื้นที่สามารถทำนาได้ 2 ครั้งต่อปี ประกอบกับแนวโน้มจากการส่งออกข้าวสู่ตลาดโลกเพิ่มขึ้นในทุกไตรมาส ในทุกปีทำให้การส่งออกข้าวไทย ในปริมาณที่เพิ่มมากขึ้นทุกๆปี ส่งผลดีต่อเกษตรชาวนา ทั่วทุกจังหวัด นับว่าเป็นข่าวดีของเกษตรกรชาวไทยทั่วทั้งทุกภาคของไทย โดยเฉพาะชาวนาทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชาวนากลุ่มนี้พากันเร่งขยายพื้นที่เพาะปลูกข้าว เนื่องจากได้แรงจูงใจจากรัฐบาลที่จัดโครงการประกันรายได้ให้กับเกษตรกรชาวนา ประกอบกับข้อมูล กรมการค้าต่างประเทศ
           การส่งออกข้าวไทยมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นในทุกๆปีที่ผ่านมา ในช่วงไตรมาสท้ายของปี แม้นว่าผลผลิตข้าวของจีนและปากีสถานและประเทศที่เราส่งออกข้าวโลกมีปริมาณ เพิ่มขึ้นจากปีก่อนซึ่งมีประมาณ
441.5 ล้านตันเนื่องจากผลผลิตข้าวแถบภูมิภาค อเมริกาและเอเชีย โดยเฉพาะอย่างยิ่งอินเดีย บังกลาเทศ และ ฟิลิปปินส์ได้เพิ่มสูงขึ้น ในขณะที่การบริโภคข้าวของโลก โดยสูงกว่าผลผลิตข้าวร้อยละ 0.04 ซึ่งสูงสุด สำหรับการค้าข้าวโลก ซึ่งมีปริมาณ เพิ่มขึ้น โดยไทยจะส่งออกข้าวเพิ่มขึ้นประมาณ 10.0 ล้านตัน สหรัฐฯ 3.6 ล้านตัน และอินเดีย 2.5 ล้านตัน ในขณะที่เวียดนามและปากีสถานจะส่งออกข้าวลดลงหรือปริมาณ 5.8 ล้านตัน และ 2.85 ล้านตัน ตามลำดับ
                                                     
                จากข้อมูลกราฟข้างบน จะเห็นถึงการเปลี่ยนแปลง ของการผลิตข้าวสู่ตลาดโลกในภาพรวม ตั้งแต่ 3 ปีที่ผ่านมาของไทย พบกับวิกฤตการณ์อย่างไร ผลผลิตของไทยมีปริมาณสูงขึ้นในทุกๆปีที่ผ่านมาแบบขึ้นลงเป็นระดับแต่ปริมาณไม่คงที่ยังสลับกันขึ้นลงในแต่ละปีสังเกตปี 2551 จนถึงปี 2552 ปริมาณการส่งออกไม่คงตัว ปี 2551 มีปริมาณสูงถึง 448.6 ล้านตัน แต่มาปี 2552 ปริมาณ 441.5 ล้านตัน กลับมีปริมาณลดน้อยลงกว่าเดิม ถึง 7.1002 ล้านตัน จะเห็นได้ว่า การผลิตจะไม่คงตัว มีทั้งเพิ่มทั้งลด เกิดจากข้าวที่ข้างอยู่ในสต็อกในแต่ล่ะปีที่มีปริมาณเพิ่มขึ้นในทุกๆ ปี ไทยไม่สามารถส่งออกข้าวได้ตามเป้าหมายที่วางไว้เนื่องจากประเทศอื่นๆที่นำเข้าข้าวจากไทยได้ลดปริมาณการนำเข้าลดลง แต่ในทางกลับกันจำนวนที่บริโภคยังสูสีกับการผลิตอยู่จึงยังไม่น่าเป็นห่วง
       
                                         ตารางแสดง ผลลิต การใช้ การค้า และสต็อกข้าวโลก                                                                                                                                                                                                                                                      หน่วย : ล้านตัน
ประเทศ
ผลผลิต
การบริโภค
การนำเข้า
การส่งออก
สต็อกปลายปี
โลก
ปี
2550

433.6

428.0

29.7

29.7

80.6
ปี 2551
448.2
437.7
29.2
29.2
91.1
ปี 2552
441.5
438.2
30.1
30.1
94.5
ปี 2553
452.5
452.7
30.5
30.5
94.3
                                                          
แผนภูมิ แสดงประเทศผู้ส่งออกข้าวปี 2553
  

            ประเทศผู้ส่งออก ประเทศที่มีการส่งออกข้าวเยอะสุดจะเห็นเป็นประเทศ สาธารณรัฐประชาชนจีน รองลงมา คือ ประเทศ อินเดีย เวียดนาม ไทย สหรัฐอเมริกากา และปากีสถาน ตามลำดับ ไทยเราอยู่ในอันดับ 4 ใน 6 ประเทศ ประเทศที่มีส่งออกมากสังเกตเห็นจะไม่มีการนำเข้าข้าวที่น้อย คิดเป็นเปอร์เซ็นต์น้อยมาก ผู้ส่งออกส่วนใหญ่ไม่ทำสัญญาขายข้าวใหม่ๆ เนื่องจากประสบอุปสรรคการจัดหาข้าวประกอบกับราคาข้าวโดยทั่วไปยังคงอยู่ในระดับสูงอย่างมีเสถียรภาพราคาข้าวเปลือกสูง นอกจากนี้มีข่าวว่าผู้ส่งออกข้าวยกเลิกสัญญาข้าวบางส่วนที่ระบุราคาขายต่ำกว่าราคา MEP ในขณะที่รัฐบาลได้สั่งการให้จังหวัดประกาศห้ามสร้างสนามกอล์ฟในเขตพื้นที่การเกษตรเพื่อคุ้มครองพื้นที่แหล่งผลผลิตอาหารรวมทั้งสังการให้ Vinafood II เร่งสร้างไซโลขนาดใหญ่บรรจุข้าว กำหนดให้เสร็จสิ้นภายในสิ้นปี 2554

                                                                                                                                                                             หน่วย : ล้านตัน
ประเทศ
ผลผลิต
การบริโภค
การนำเข้า
การส่งออก
สต็อกปลายปี
ประเทศผู้ส่งออกปี 2553
สาธารณรัฐประชาชนจีน
136.0
135.0
0.3
0.9
41.3
อินเดีย
97.0
96.0
-
2.5
19.0
เวียดนาม
24.8
19.5
0.5
5.8
1.4
ไทย
20.4
9.9
**
10.0
7.5
สหรัฐอเมริกา
7.6
4.0
0.7
3.6
1.6
ปากีสถาน
5.3
3.0
-
2.9
0.8
ประเทศผู้นำเข้าข้าวปี 2553
ฟิลิปปินส์
10.8
13.7
2.5
-
2.1
ไนจีเรีย
3.6
5.5
1.9
-
0.5
อิหร่าน
2.1
3.4
1.2
-
0.4
อิรัก
0.98
1.2
1.2
-
0.1

บทสรุป

            จากข้อมูลข้างบนสามารถสรุปได้ว่า จะมีปริมาณการส่งออกข้าวไทยเพิ่มมากขึ้นจากเดิม ดูข้อมูลที่เปรียบเทียบในระยะ
4 ปี เปรียบเทียบกัน ผลผลิตข้าวปี 2552 มีปริมาณ 44.1 ล้านตัน การบริโภคข้าวโลก 438.2 ล้านตัน สำหรับการค้าข้าวจะยังคงมีปริมาณ 30.1 ล้านตัน เมื่อเปรียบเทียบกับการส่งออกข้าวในปี 2553 ก็ยังคงมากกว่าข้าวที่เหลือในสต็อก แต่จุดเสี่ยงของการส่งออกข้าวไทยคือ การนำเข้ากับการส่งออกมีปริมาณที่ใกล้เคียงกัน แนวโน้มอีก 2-3 ปีข้างหน้าอาจเสี่ยงต่อการนำเข้ามากกว่าการส่งออกหรืออยู่ตัว เพราะดูจากตัวเลขข้อมูลไม่ห่างกันมากนัก ปี 2552 การนำเข้าอยู่ที่ 30.1 ล้านตัน การส่งออก 30.1 เปรียบเทียบกับข้อมูล ปี 2553 การนำเข้า 30.5 ล้านตัน การส่งออก 30.5 ล้านตัน พบว่าตัวเลขการส่งออกกับนำเข้าเท่ากันอาจจะทำให้ไทยต้องเจอวิกฤตจากการนำเข้าข้าวจากประเทศอื่นหรือส่งออกก็ได้ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้าข้อเสนอแนะ
1. จากข้อมูลการส่งออก และ การนำเข้า มีตัวเลขใกล้เคียงกันมาก ไทยต้องเร่งการเจรจาหาตลาดส่งออกข้าวเพื่อที่จะให้ส่งออกมากกว่า การนำเข้าเพราะจะทำให้รายได้ของประเทศเพิ่มมากขึ้น2. เน้นการส่งเสริมการผลิตข้าวให้มากโดยให้ทางหน่วยงานภาครัฐรีบเข้าไปช่วยแก้ปัญหาเกษตรที่ประสบกับปัญหาต่างๆ อย่างเร่งด่วน3. มีการประชุม/เจรจาการค้าระหว่างประเทศเพื่อนบ้านเพื่อส่งออกข้าวมากขึ้น4. หาแนวทางร่วมกับกลุ่มเกษตรกรชาวนาเพื่อพัฒนาพันธ์ข้าว5. ผลักดันข้าวหอมมะลิไทยคุณภาพดีจากแหล่งผลิตสู่ตลาดโลก6. การจัดการส่งเสริมการตลาด7. การส่งเสริมการผลิตและการตลาดข้าวอินทรีย์8. ประชาสัมพันธ์ส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศเอกสารอ้างอิง: กรมการค้าต่างประเทศสำนักงานบริหารข้าวบทความวิกฤเศรษฐกิจข้าวไทย
นางสาวโสลิยา  สาแก้ว รหัสนิสิต 52010119128
ระบบปกติ สาขาการพัฒนาชุมชน #2